Dlaczego warto wykonywać przeglądy budowlane?

5 kluczowych powodów regularnego wykonywania przeglądów budowlanych: bezpieczeństwo, ubezpieczenie, kary, dokumentacja. Podstawy prawne i konsekwencje braku kontroli.

Właściciele i zarządcy obiektów budowlanych mają obowiązek regularnie przeprowadzać kontrole zgodnie z przepisami prawa. Niniejszy artykuł wyjaśnia kluczowe powody, dla których przeglądy budowlane są niezbędne - nie tylko z perspektywy formalnej, ale przede wszystkim praktycznej.

Przeglądy budowlane a przepisy prawne

Podstawa prawna: art. 61 ustawy Prawo budowlane - właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek użytkować i utrzymywać obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem oraz zapewnić bezpieczne użytkowanie.

Obowiązkowe kontrole okresowe:

Co najmniej raz w roku
Co najmniej raz na 5 lat
Co najmniej dwa razy w roku (obiekty wielkopowierzchniowe)
Po uszkodzeniu lub zgłoszeniu

Zalety regularnych przeglądów budowlanych

Z naszego doświadczenia wynikają 4 główne korzyści:

Bezpieczeństwo użytkowania obiektu budowlanego
Pozyskanie wykazu aktualnych usterek
Brak problemów w razie zgłoszenia szkody ubezpieczeniowej
Uniknięcie kar za brak protokołów

Bezpieczeństwo użytkowania obiektu

Przeglądy pozwalają wychwycić uszkodzenia mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wczesne wykrycie problemu pozwala na zaplanowanie naprawy zanim sytuacja stanie się krytyczna.

Wykaz aktualnych usterek

Po kontroli właściciel otrzymuje protokół opisujący wszystkie uszkodzenia, stopień ich zaawansowania i termin naprawy. Pozwala to na sensowne planowanie robót remontowych - zarówno harmonogramowo, jak i budżetowo.

Brak problemów w zakładzie ubezpieczeń

Ubezpieczyciel sprawdza aktualność przeglądu przed rozpatrzeniem wniosku odszkodowawczego. Brak aktualnego przeglądu może prowadzić do odmowy wypłaty - nawet jeśli polisa formalnie obowiązuje.

Uniknięcie kary za brak przeglądu budowlanego

Art. 93 pkt 8 i 9 Prawo budowlane kwalifikuje jako wykroczenie (kara grzywny w trybie Kodeksu wykroczeń - mandat 500 zł, w trybie sądowym do 5000 zł):

Niespełnienie obowiązku kontroli okresowych (art. 62 ust. 1 pkt 1-4a)
Nieprowadzenie, niewyznaczenie, niedokonywanie wpisów w książce obiektu budowlanego (art. 60c, 60d, 60f, 60g, 60i, 60m, 63, 64 ust. 3)

Za nieusunięcie stwierdzonych uszkodzeń (art. 70 ust. 1) grożą poważniejsze sankcje karne z art. 92 Pr. bud.: grzywna, areszt lub ograniczenie wolności.

Podsumowanie

Przeglądy budowlane są kluczowe dla ochrony zdrowia i życia ludzi, prawidłowego funkcjonowania budynku oraz uniknięcia poważnych konsekwencji prawnych i finansowych. To nie jest formalność do odhaczenia - to faktyczne narzędzie zarządzania ryzykiem nieruchomości.

Szczegóły o tym, jakie obiekty podlegają przeglądom oraz jak postępować z obiektem w złym stanie technicznym, znajdą Państwo w naszej Bazie wiedzy.

Bibliografia

Artykuł opracowano w oparciu o aktualne na dzień 18 lutego 2026 akty prawne. Zalecamy weryfikację aktualności przepisów w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP) przed podejmowaniem decyzji prawnych.

Akty prawne

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 1994 Nr 89 poz. 414, z późn. zm.) - art. 61, art. 62, art. 93 ust. 8.
isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940890414